Wprowadzenie do psychologii

Psycholog, psychoterapeuta, psychiatra – popularne stereotypy a rzeczywistość

Psycholog, psychoterapeuta i psychiatra – trzy odrębne zawody, które w potocznym odbiorze często bywają mylone lub zlewają się w jedno. Psychiatra to „pan w białym kitlu”, przepisujący kolorowe tabletki, po których świat staje się równie kolorowy. Psycholog i psychoterapeuta? Tu wyobraźnia podsuwa obraz pana w sztruksowej marynarce, który zaprasza na kozetkę, pyta o relacje z matką (wiadomo!), a na odpowiedź reaguje znaczącym chrząknięciem. Każdą wątpliwość pacjenta kwituje refleksyjnym: „A co Pan/i o tym sądzi?”

Rzeczywistość wcale nie odbiega aż tak bardzo od stereotypu. Psychiatra faktycznie zapisuje tabletki, aczkolwiek nie są aż tak kolorowe, jak można by się spodziewać. Najczęściej białe, jakby producenci leków stwierdzili, że pacjent i tak ma już w głowie kalejdoskop. A psychologowie i psychoterapeuci to w większości kobiety, które stanowią około 75–80% specjalistów.

Trudno znaleźć obecnie gabinet psychoterapeuty z – memiczną już – leżanką. Była ona symbolem klasycznej psychoanalizy Freuda, podczas której pacjent leżał, patrzył w sufit i opowiadał, podczas gdy terapeuta „interpretował”. Dziś większość nurtów działa inaczej: siedzi się naprzeciwko siebie zachowując kontakt wzrokowy i prowadzi dialog, współtworząc w ten sposób tak zwane przymierze terapeutyczne.

Stereotypowy psycholog podobny do Freuda przyjmujący pacjenta leżącego na klasycznej kozetce, obok psychiatra z kolorowymi tabletkami

Klasyfikacja psychologii w Polsce – dziedzina nauk społecznych

Dziedzina nauki i dyscyplina naukowa to dwa różne poziomy klasyfikacji nauk w Polsce.

Dziedzina nauki to szeroka kategoria, która grupuje dyscypliny naukowe. Tak więc, na przykład, dziedzina Nauk Rolniczych obejmuje takie dyscypliny jak Nauki Leśne, Rolnictwo i Ogrodnictwo, Technologię Żywności i Żywienia oraz Zootechnikę i Rybactwo.

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Edukacji i Nauki z 11 października 2022 r. w Polsce stosuje się podział na 10 różnych dziedzin nauki i sztuki:

      • Dziedzina nauk humanistycznych
      • Dziedzina nauk społecznych
      • Dziedzina nauk ścisłych i przyrodniczych
      • Dziedzina nauk medycznych i nauk o zdrowiu
      • Dziedzina nauk rolniczych
      • Dziedzina nauk inżynieryjno-technicznych
      • Dziedzina nauk teologicznych
      • Dziedzina nauk o rodzinie
      • Dziedzina nauk weterynaryjnych
      • Dziedzina sztuki

Dzielą się one na łącznie 57 różnych dyscyplin. Psychologia zaliczana jest obecnie do dziedziny Nauk Społecznych, aczkolwiek do 2011 roku klasyfikowano ją do Nauk Humanistycznych.

Różnice między psychologią akademicką a stosowaną

Psychologia jako nauka rozwija się dwutorowo: w ramach psychologii akademickiej oraz psychologii stosowanej.

Psychologia akademicka zajmuje się rozwijaniem wiedzy naukowej poprzez badanie mechanizmów rządzących procesami psychicznymi i zachowaniem człowieka. Zalicza się do niej m.in. psychologię społeczną i neuropsychologię. Jej celem jest formułowanie teorii, prowadzenie badań i zrozumienie tego, jak działa umysł, jak powstają emocje, jak funkcjonuje pamięć czy dlaczego ludzie podejmują określone decyzje. To właśnie tutaj powstają koncepcje, które znajdują potem zastosowanie w codziennej pracy psychologa i psychoterapeuty.

Z kolei psychologia stosowana polega na wykorzystywaniu tej wiedzy w praktyce – w gabinetach,  szpitalach, firmach, sądach itd. W obrębie jej zadań leży rozwiązywanie konkretnych problemów jednostek, grup i społeczeństw. To właśnie do psychologii stosowanej należą m.in. psychologia kliniczna, kształcenia, pracy, sportu czy sądowa. Każda z tych dziedzin skupia się na innym obszarze zastosowania psychologii w codziennym życiu.

Warto podkreślić, że psychologia akademicka i stosowana wzajemnie się uzupełniają – badania inspirują działania praktyczne, a doświadczenia z praktyki prowokują nowe pytania badawcze.


© Jakub Pawlak

Teksty chronione prawem autorskim. Wszystkie prawa zastrzeżone.

Umów się na konsultację

Wstępna rozmowa

66 99 45 45 4

Email

kontakt@pawlak.consulting

Czas przyjęć

Pon – pt: ustalane indywidualnie
Sobota – niedziela: 10.00 – 14.00

Gabinet

ul. Wojciechowskiego 6
60-685 Poznań